Nieuws | Lerespel

Leesachterstand en dyslexie

Contact!

Wanneer is er sprake van ernstige leesproblemen en dyslexie?
Er is sprake van een ernstig leesprobleem of dyslexie als er een achterstand is van tenminste een jaar bij het lezen en of spelling. Het gaat hierbij om zeer ernstige leesproblemen of zeer ernstige spellingproblemen in combinatie met een kleine achterstand bij het lezen. Ten onrechte wordt er gesuggereerd dat een kind een grote achterstand bij het lezen en spelling moet hebben. Indien er een leesachterstand is van een jaar, is er al duidelijk een vermoeden van dyslexie.

Moet er voor een dyslexieverklaring ook sprake zijn van een spellingachterstand?
Nee, dat hoeft niet. Spelling bestaat voor een groot gedeelte uit regels. Veel mensen met dyslexie hebben daar truukjes voor gevonden. Regels kun je uit je hoofd leren. De fout die veel scholen maken is dat ze wachten tot dat kinderen ook achter gaan lopen met spelling.

Wat moet je doen als je merkt dat een kind moeite heeft met lezen?
Vooral als je merkt of hoort van een leerkracht dat er sprake is van een leesachterstand, kun je het beste direct ingrijpen. Een leesspecialist met een Master SEN kan heel snel de vinger op de zere plek leggen.

Wanneer is er sprake van hardnekkigheid?
Er is sprake van hardnekkigheid als er ondanks de hulp van een Leesspecialist geen of onvoldoende vooruitgang wordt geboekt. Sommige mensen wachten totdat de leesachterstand enorm groot is zodat ze begeleiding vergoed wordt. Het probleem is dat de huidige dyslexie behandelingen vooral het spellingprobleem oplost.

Waarom snel ingrijpen?
Soms kan er bij het leren lezen een achterstand ontstaat omdat het kind net even op een andere manier leert lezen. Er is ergens een blokkade ontstaan. Een leesspecialist spoort deze direct op. Binnen 3 maanden is er vooruitgang en binnen 6 maanden kan de achterstand ingelopen zijn. Mocht er na 6 maanden niet of onvoldoende vooruitgang zijn, kun je een dyslexie vergoeding aanvragen. Het leesprobleem veel minder. Een leesachterstand is veel moeilijker in te lopen dan een achterstand op het gebied van spelling. Bovendien werken leesproblemen door in andere vakgebieden, zoals aardrijkskunde, geschiedenis en biologie. Maar ook begrijpend lezen.

Moet een dyslexieonderzoek altijd via de school worden aangevraagd?
De school wordt er altijd bij betrokken. Maar je kunt zelf het initiatief nemen. De behandelplannen van de RTer zullen er zeker bij helpen. De leesspecialist weet exact wat daarvoor nodig is en bij waar dat kan. Het dyslexieinstituut zal zelf de nodige info van de school opvragen.

Vanaf welke groep kan er een dyslexieverklaring aangevraagd worden?
Dit kan in principe al vanaf groep 3. Toen ik Leo Blomert, de grondlegger van de vergoede zorg voor dyslexie,  zei hij dat het al vanaf januari groep 3 kon. Mijn ervaring is dat als je vanaf januari t/m juni groep 3 intensieve begeleiding heb gegeven zonder voldoende resultaat, kunnen we in elk geval beginnen met de aanvraag. Sommige scholen beginnen pas later. Mijn probleem is dat het lezen steeds belangrijker wordt.

Waarom zou ik betalen voor bijles, terwijl ik ook kan afwachten totdat de achterstand groot genoeg is voor een dyslexie verklaring?
Je wilt geen dyslexie verklaring. Zoveel kun je er wat mee. Je krijgt enkele extra’s. Echter, de extra’s die kinderen echt nodig hebben verschillen per kind. Niet elk kind wil voorgelezen worden. Niet elk kind heeft extra tijd nodig.

Heeft jouw zoon of dochter leesproblemen? Ik help uw kind binnen 3 maanden aan een hoger niveau. Toch een dyslexie verklaring nodig? Ik kan je helpen, de juiste stappen te zetten. Neem contact op

 

7 tips waarom je niet moet wachten met leesbegeleiding voor je kind!

Uit onderzoek is gebleken dat kinderen met een grote achterstand voor het lezen het bijna niet inhalen. Zelfs niet door begeleiding van een dyslexiebehandelaar.

Ik hoor nog vaak dat scholen ouders adviseren om te wachten met het zoeken van leesbegeleiding, want als de achterstand groot genoeg is kunnen ze voor een dyslexie behandeling gaan. Ik ben daarom heel blij wanneer ouders al in een vroeg stadium komen wanneer een kind uit (dreigt) te vallen bij het lezen.

1. Uit datzelfde onderzoek blijkt dat de meeste behandelmethodes van dyslexieinstituten vooral helpen bij de spellingproblemen, minder bij het leesproblemen. 
Tijdens de meeste dyslexie behandelingen worden vooral spellingsregels behandeld. Verder wordt er wel geoefend op woord- en tekstniveau. Echter, kinderen met ernstige leesproblemen hebben juist net iets meer nodig dan het eindeloos oefenen. Begrijp me niet verkeerd. Kinderen die moeite hebben met lezen moeten 4x zo veel lezen als kinderen zonder leesproblemen. Maar toch is er meer nodig. En juist behandeling nodig. Soms roep ik  de hulp in van Hans de Bruin, een functioneel optometrist. Hij zorgt er voor dan de hersenen beter omgaan met wat de ogen zien. Daarnaast gebruik ik software om het lezen zelf te bevorderen.

2. De Cito toetsen, zelfs de rekentoetsen zijn erg talig. Vanaf groep 5 worden ze niet meer voorgelezen.
Ookal krijg ik kinderen niet op een voldoende leesniveau. Vaak lukt het me wel om kinderen zodanig ver te krijgen dat het ze niet meer worden belemmerd om talige toetsen te maken die ze in principe wel kunnen maken. Als je te lang wacht met het ingrijpen omdat je wil wachten totdat het probleem zo groot wordt dat het de stempel dyslexie krijgt, kan dit er voor zorgen dat kinderen ook op andere gebieden achter gaan lopen.

3. Een dyslexieverklaring is zeker niet zalig makend. Het beste is om zo snel mogelijk zo goed mogelijk te kunnen lezen. 
Ik heb ooit, voor een boekje dat ik geschreven heb, heel veel mensen gesproken met dyslexie. Velen waren succesvol. Het ging hierbij om: juristen, biologen, accountants etc. Maar ook studenten. Zij gaven aan dat er weinig rekening werd gehouden met hun dyslexie. Zelfs een student psychologie kreeg geen begrip. Ik moest het boekje uit de handel halen omdat een arts in opleiding werd aangesproken op haar dyslexie. Een dyslexieverklaring kan duren openen. Maar ook net zo hard weer dichtgooien. Het belangrijkste is om zo goed mogelijk te leren lezen ondanks (ernstige) leesproblemen.

4. Hoe kleiner de achterstand, hoe korter de begeleiding voor het lezen duurt.
Wanneer je vroeg start met de begeleiding hoeft er weinig te gebeuren. Het grootste probleem zit dan in de letterkennis en het hakken en plakken van woorden. Doormiddel van kortdurende intensieve begeleiding wordt de achterstand niet alleen ingelopen, maar kan het kind zelfs naar een lichte voorsprong gebracht worden.  In elk geval kan het kind gebracht worden naar een niveau, waarbij, doormiddel van het maken van leeskilometers, het leesniveau omhoog gekrikt  kan worden.

5. Jonge kinderen hebben het lezen wat minder nodig dan oudere kinderen 
Voor jonge kinderen, in lagere groepen,  is het leren lezen het enige waar ze aan moeten werken. Het werkt niet door in andere schoolvakken die in het gedrang komen. Daarom is het belangrijk om niet te lang te wachten met het oppakken van het leesprobleem.

6. Jongere kinderen hebben nog niet door dat ze extra les krijgen omdat ze iets niet goed kunnen. 
Wat ik heerlijk vind aan jonge kinderen is dat ze nog niet door hebben dat ze iets niet kunnen. Sommige kinderen vertellen me dat ze al goed kunnen lezen omdat ze op school het woorden bus hebben geleerd. Heerlijk toch? Deze onbevangenheid helpt enorm bij het leren lezen. Maar, het moet vooral leuk blijven. De leeslessen mogen daarom niet te lang duren. Dan is de concentratie weg. En de lol ook. Mijn lessen duren daarom niet langer dan 30 minuten. En ondanks die 30 minuten bereik ik goede resultaten. Dat betekent wel dat we veel doen in een korte tijd. En zeg nu zelf. Wat heb je liever.

7. Zelfvertrouwen. 
Het is een open deur. Hoe langer je wacht des te groter de leesachterstand. Hoe groter de leesachterstand, hoe meer het kind er last van gaat krijgen in andere vakken, met als gevolg dat het kind kan denken dat hij of zij dom is. Uit onderzoek is gebleken dat ernstige leesproblemen niets te maken hebben met de intelligentie. Hoe eerder een kind beter leert lezen, al is het maar goed genoeg om voort te kunnen in de andere vakken, hoe groter de kans dat het kind zijn of haar zelfvertrouwen niet verliest. 

Maak vrijblijvend een afspraak

Vijf redenen waarom het goed is om in de vakantie bij te spijkeren

  1. Een vakantie van 6 weken is gewoon te lang

Kinderen met leesproblemen en dyslexie hebben 4x zoveel leestijd nodig. En het lezen moet echt bijgehouden worden. Dat kan op een leuke manier, met leuke boekjes. Maar het moet wel gedaan worden. 2

      2. In de vakantie kan je voordat alle kinderen om mee te spelen wakker zijn, al gelezen hebben. Het kost geen extra speeltijd

Het is erg bevorderlijk als kinderen lekker fris zijn.

  1.  Uw zoon of dochter zit dan al lekker in het ritme. 

 

  1. Een nieuw schooljaar is altijd erg spannend. Er komt veel op kinderen af. Vooral als uw zoon of dochter moeite heeft met lezen en spelling kan het heel fijn zijn, om al een kleine inhaalslag gemaakt te hebben. 

Waarom kinderen met ernstige leesproblemen vaak moeite hebben met Hoofdrekenen

Vaak hebben kinderen met (ernstige) leesproblemen en dyslexie ook moeite met Hoofdrekenen. Dit komt omdat het automatiseren en memoriseren niet op gang komt. Automatiseren bij het lezen gaat over het vlot en foutloos kunnen benoemen van de letters. Automatiseren bij het hoofdrekenen gaat over het vlot kunnen beantwoorden van op- en aftreksommen. Ook het onthouden van tafels is vaak een probleem. Of het duur iets langer. Is hier wat aan te doen? Zeker! Door de sommen aanvankelijk visueel te maken. Als ik met kinderen werk, werk ik op 4 niveau’s.

De vier niveau’s waarop ik rekenen zijn: 

  • Doen: Met behulp van materiaal zoals; eierdozen, kralensnoeren, houten blokjes etc, laat ik ze de sommen uitrekenen. De materialen die ik gebruik hebben vrijwel allemaal een vijf- of een tien-structuur. Waardoor kinderen in een keer 5 of 10 herkennen. Hiermee
  • Kijken: Ik laat kinderen kijken naar het materiaal dat ze daarvoor hebben gebruikt. In hun hoofd gaan ze handelen.
  • Tekenen: In een schematische weergave laat ik de kinderen de som uitrekenen.
  • Rekenen, zonder hulpmiddelen.

Belangrijk is dat er al werkende met materialen een systematische opbouw is.

 

 

Cito toetsen

Het is januari dus het is weer te tijd van de CITO toetsen. Meestal worden deze gegeven in de tweede of derde week in januari.

Maar wat zijn Cito toetsen eigenlijk?
Cito toetsen zijn methode overstijgende toetsen. Ze worden landelijk gegeven in de meeste basisscholen. Met deze toetsen wordt niet alleen de vordering in kaart gebracht per kind maar ook per klas en per school. Deze toetsen worden doorgaans twee keer per jaar gegeven in de groepen 2 t/m 7. In groep 8 is er nog de eind CITO.

In welke vakgebieden worden deze gegeven?
Voor CITO heb je o.s. de toetsen: Rekenen, Spelling, Technisch Lezen, begrijpend lezen. Sommige scholen nemen ook de woorden schattoets af. Maar vaak is dit “schieten met hagel” Als deze woorden net niet in je vocabulaire thuishoren, lijkt het net of je een slechte woordenschat hebt.

Kun je je kind hierop voorbereiden?
Je kunt vooral oefenen. En tegenwoordig, nu dat de Cito toetsen vernieuwd zijn, kun je oefenen met een wat ouders versie.

Hoe groot is de kans op inslijping, waardoor de uitkomst van de toets geen waarde meer heeft?
Die kans is er inderdaad. Tegenwoordig is alles op internet te koop. Zelf gebruik ik reken cito’s om de kinderen voor te bereiden. Ik leer ze hoe ze met de toetsen moeten omgaan. Als je een toets echt helemaal voorkauwt, valt een kind vroeg of laat toch door de mand. Ik heb me er jaren tegen verzet om kinderen met echte CITO toetsen voor te bereiden. Echter, bij het rekenen waren de opgaven zo anders dan wat ze in de klas gewend waren, dat ik besloot een tussenweg te zoeken door met oudere versies te werken.

Waarom zijn Cito toetsen zo belangrijk?
Aan de hand van de Cito toetsen kun je direct zien waar het kind moeite mee heeft. Als ik een kind ga begeleiden is dit het eerste waar ik naar vraag. De Cito toetsen zijn erg betrouwbaar. De Cito toetsen kunnen redelijk voorspellen hoe het schoolverloop zal zijn van een kind. Als de vooruitzichten niet goed zijn, als de scores van de Cito toetsen tegenvallen, kun je direct maatregelen nemen. Daarnaast weet een leerkracht ook precies hoe hij of zij met de groep aan de slag moet. De kinderen met de hoogste scores kan ze eerder zelfstandig laten werken en extra werk geven. De kinderen met lage scores kan ze extra instructie geven.

Wat moet je doen als je kind een lage score heeft?
Een zwakke score, D/IV betekent dat een kind minder dan de helft van de aangeboden stof beheerst. Een zeer zwakke score, E/V betekent dat een leerling minder dan een kwart van de aangeboden stof beheerst. Als je zoon of dochter een zwakke of een zeer zwakke score heeft is het belangrijk om eerst zeker te weten dat het een realistische score is. Of dat het kind misschien ziek was. Als een kind minimaal 2x een lage score heeft is het belangrijk om je zoon of dochter extra te helpen door wat meer te oefenen. Bij een zeer zwakke score is het belangrijk dat je zoon of dochter direct hulp krijgt van een specialist. Hoe eerder je ingrijpt hoe korter deze begeleiding vaak hoeft te duren.

Wacht niet te lang met ingrijpen.
De meeste ouders die bij komen wachten veel te lang. Vaak duurt het dan ook veel langer voor dat de achterstand is ingehaald. Als je er direct bij bent is een begeleiding van 3 maanden meer dan genoeg. Een goede remedial teacher doet wat (aanvullende) toetsen aan het begin en aan het eind van het traject. Je wil namelijk niet alleen weten hoe groot de achterstand is. Je wilt namelijk vooral weten wat de oorzaak is van de achtergrond. Deze is vaak in een eerder leerjaar ontstaan. Als je dat goed onderzoekt en heel direct de leeroorzaak aanpakt kun je in 3 maanden al hele grote sprongen vooruit maken. Wacht ook niet te lang met het opvragen van de uitslagen. Als je twijfelt over de uitslag en wil je snel kunnen ingrijpen, vraag dan snel de uitslag op. Dit kan in de meeste al eind januari.

Wacht niet tot het te laat is!

 

 

Waarom sommige kinderen met dyslexie beter met tekst om kunnen gaan dan kinderen zonder dyslexie!

foto van Melanie Lo's 1000 kinderen helpen met dyslexie in 2017 en 2018.

Hebben alle kinderen met dyslexie moeite met het leren via tekst?
Nee, sommige kinderen met dyslexie hebben juist een sterke behoefte aan leren via tekst. Ook al is de kwaliteit waarop deze tekst binnen komt minder goed. Daarom is het ook niet slim om alle kinderen met dyslexie hun toetsen voor te lezen. Het voorgelezen willen worden bij toetsen heeft niets te maken met dyslexie, maar juist wel met de leervoorkeur van een kind.

Hoe weet je nu graag nieuwe dingen leert door tekst?
Wanneer je graag nieuwe dingen leert door te lezen, heb je een voorkeur voor het verwerken van informatie via tekst. Meestal hoef je dan maar 1, 2 of 3 keer met  een tekst die je moet leren aan de slag te gaan.

Wanneer kun je beter andere manieren vinden om nieuwe dingen te leren?
Als de  informatie binnen krijgt door te lezen niet blijft hangen. Het kan zijn dat je technisch erg goed kunt lezen, maar dat de informatie toch niet goed blijft hangen. Of dat je een tekst 4 of meer keer moet lezen, voor je het onthoudt.

Wat is slim om te doen als informatie via tekst niet binnenkomt?
Dan moet je zorgen dat je in de gaten hebt, op welke wijze het wel binnenkomt.

Wat moet je doen als informatie via plaatjes en beeldmateriaal beter binnenkomt dan via tekst?
Dan kan het zijn dat het kind last heeft van fixatiedisparatie. Of te wel: Visuele stress. Informatie via de ogen komt dan niet goed het brein binnen.
Dit kun je laten onderzoeken bij een functionele optometrist.

Hoe kun je er achterkomen of  informatie door het lezen van een tekst een goede leerstrategie is?
1. Door het gewoon uit te proberen. Kijk hoe vaak je met een tekst aan de slag moet voordat je een proefwerk kunt maken over de te leren tekst.
2. Door een leerstrategieeen onderzoek te doen. De MILS is een hele handige tool.

Meer weten, ga naar Mils/Leerstijlen onderzoek

Waarom niet alle kinderen met dyslexie voorgelezen willen worden bij hun toetsen.

Waarom past de begeleiding van kinderen met dyslexie niet altijd bij wat het kind nodig heeft?
Ik heb heel veel goede verslagen gelezen van kinderen met leerproblemen en dyslexie. Waar het vaak misgaat, is bij het behandelplan. Of te wel, de aanpak van kinderen met leesproblemen en dyslexie.

Waarom willen niet alle kinderen met dyslexie voorgelezen worden?
Veel onderwijsprofessionals, ik was daar helaas ook een van, denken dat alle kinderen met een dyslexie verklaring hun tekst voorgelezen willen hebben. Wat er vaak vergeten wordt, is om even te achter halen wat de leervoorkeur van een kind is.
Dit kan schade opleveren. Voor sommige kinderen is informatie verwerken via de oren het meest moeilijke wat er is. Ook al zijn ze dyslectisch.

Moet je dan geen toetsen meer voorlezen aan kinderen? Dat doe wel je bij kinderen voor wie informatie verwerken via de oren een leervoorwaarde. Hoe je hier achter kunt komen? Dat is heel eenvoudig. Binnen 1 uur heb ik het voor je uitgezocht.

Niet meer voorlezen?
Het beste is om dit met het kind te bespreken en het vooral uitproberen. Daarnaast is het handig om er snel achter te komen op welke wijze kinderen die dyslexie hebben, het beste leren. Een van de manieren is om een MILS test af te nemen. MILS staat voor Meervoudige Intelligentie Leerstrategieën. Binnen 10 minuten kun je dan al zien welke ingang wel en niet bij je past.

Meer weten? Ga naar de pagina over Meervoudige Intelligentie en Leerstijlen

Meervoudige Intelligentie en Leerstrategieënonderzoek

De zin en onzin van brillen, pillen, aanpak voor kinderen met leerproblemen en dyslexie!

Wat kun je beter wel en niet doen om een kind aan het lezen te krijgen? Is er een bepaalde methode? Is er een bepaalde aanpak?
Er is van alles op de markt. En altijd krijg ik te horen. “Er zijn zo veel goede ervaringen.” De minder goede ervaringen worden helaas er niet bij vertelt. Veel van deze methodes zijn prima! Je moet alleen wel die methode kiezen die bij je past.

 

Ik wil graag weten hoe mijn kind het beste leert

De eerste stap is dat je weet wat een kind het beste nodig heeft.
Voor een volwassene is het al moeilijk. Laat staan voor een kind.

De tweede stap is dat je leert vragen te stellen aan het kind. 
Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Vragen stellen is zowieso al moeilijk. Vooral als kinderen al veel narigheid hebben meegemaakt.

De derde stap is dat je de  begeleidingstijl aanpast, aan die van het kind.
Sommige kinderen willen meer plaatjes. Anderen meer luisteren. De een wil globale uitleg. De ander meer in details.
Met name het in details uitleggen aan kinderen die een globale uitleg nodig hebben is een probleem. Andersom trouwens ook.

Werk niet langer achter elkaar dan het kind aan kan!
Sommige kinderen kunnen nu een maal langer achter elkaar concencteert werken dan andere kinderen. Laat kinderen als ze even hun concentratie verliezen even water halen. Bij kinderen die niet lang stil kunnen zitten, kun je de aandachtstijd wat verlengen door een wiebelkussen.

Twee voorbeelden van leertechnieken die voor sommige kinderen goed werken en voor anderen helemaal niet:

1. Mindmappen of niet?
Mindmappen is een gestructureerde manier van een woorspin maken. Het is een hele goede strategie, voor kinderen die graag informatie verwerken via plaatjes en beeldmateriaal. Als kinderen aangeven dat het niet voor ze werkt, nadat je het al hebt geprobeerd, is dat ook zo. Dan verwerken zes informatie liever op een andere manier, via tekst of auditief of  een combinatie daarvan.

 

2. Voorlezen bij toetsen
Wanneer kinderen dyslectisch zijn worden toetsen voorgelezen. Voor kinderen die graag informatie auditief verwerken is dat geweldig. Voor kinderen die helemaal niet graag informatie verwerken via de oren is dat verschrikkelijk. Dan werkt het averechts. Het handigste is om dit zelf met het kind te bespreken. Probeer het desnoods uit met oefentoetsen oid.

Tijdens toetsen waar niet voorgelezen kan worden in de klas is een whisperphone
juist weer handig. Kinderen kunnen heel zachtjes voorlezen aan zichzelf. Het komt dan heel mooi de oren binnen.

 

 

Ik wil graag weten hoe mijn kind het beste leert

Waarom worden boeken speciaal voor mensen met dyslexie zo weinig verkocht?

Deze vraag kwam vanuit de eigenaar van een LIBRIS boekhandel.
Voor mijn radio-interview, heb ik aan velen gevraagd om een bijdrage te leveren.

Hier zijn drie redenen voor:

  1. Veel groep mensen met dyslexie leest niet graag en zullen daarom niet naar een boekhandel gaan om een boek te kopen.
  2. De groep die wel graag leest, wil absoluut niet bestempeld worden als dyslectisch.
  3. Een derde groep heeft een lijsstijl ontwikkeld die door velen, ook niet dyslecten wordt toegepast.
  4. Veel mensen met dyslexie lezen vooral boeken over iets waar ze veel vanaf weten. Iets dat ze interesseert. Waar mensen met dyslexie het meeste moeite mee hebben is met kleine woorden die veel op elkaar lijken.  Juist ingewikkelde woorden als, het gaat over iets  gaat dat ze interesseert, onthouden ze. Ze bewaren dit als een plaatje in hun hoofd.

Wat kun je altijd aanbieden?:
Eigenlijk zou ik alle uitgevers willen oproepen om de boeken zo danig te maken dat er voldoende wit tussen de regels zit. En dat de letters weinig franjes hebben. Het font ARIAL is daar een mooi voorbeeld van.

1 2 3 7